दक्षिण एसिया तथा दक्षिण पूर्वी–एसियाली राष्ट्रबीच आर्थिक विकासमा सहकार्य गर्ने उद्देश्यले सदस्य राष्ट्रबीच विद्युत विकास तथा आदानप्रदानको सम्भावनाको बाटो खुला भएको छ । बिमस्टेक राष्ट्रहरुबीच एकआपसमा ‘कनेक्टिभिटी’ मा जोड दिने सहमति भएपछि नेपालको विद्युत सहजरुपमा बाहिर पठाउन सकिने भएको हो ।

बिमस्टेक राष्ट्रहरुबीच ग्रीड कनेक्शनमा जोड दिने सहमति भएको छ । अबको आर्थिक विकासका लागि सदस्य राष्ट्रहरु एक आपसमा जोडिने गरी ‘कनेक्टिभिटी’ का मुद्धाहरुलाई बिमस्टेकमा उच्च महत्वकासाथ अघि बढाइएको हो । चौथो सम्मेलन तयारीका लागि गत मंगलबार बसेको परराष्ट्र सचिवस्तरीय बैठकले आठ विषयका १४ प्रतिवेदनमाथि छलफल गरेको थियो । तर, बिमस्टेकको शुक्रबार समापन हुने सम्मेलनमा अन्तरदेशीय ऊर्जा प्रसारण लाइन स्थापनासम्बन्धी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर हुने भएको छ । नेपालको उर्जा विकासको क्षेत्रमा बिमस्टेकलाई महत्वपूर्ण तवरले हेरिएको छ ।

नेपालले भारत, चीन र बंगलादेशसँग उर्जाको विकास र विद्युतको आदनप्रदानका लागि सहमति पत्रमा हस्ताक्षर समेत गरिसकेको छ । बिमस्टेकमा नेपालले मुलुकभित्र उत्पादित विद्युत बढि हुँदा भारत, बंगलादेश हुँदै म्यानमार र थाइलैण्डसम्म पठाउने योजना अघि सारेको छ । यसका लागि उर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाई मन्त्रालयले सहमतिको लागि पहल गरिरहेको उर्जा मन्त्री बर्षमान पुनले जानकारी दिए ।

नेपालले मुलुकभित्र उत्पादन हुने विद्युत अन्तराष्ट्रिय बजारमा पठाउने लक्ष्य लिदैं गर्दा यसका लागि विद्युत र पूर्बाधार बाधक बनेको छ । यसका लागि नेपालले २०७५ देखि ०८५ सम्मको अवधीलाई उर्जा दशकको रुपमा लिदै गर्दा सो अवधीमा १५ हजार मेगावाट विद्युत उत्पादनको लक्ष्य लिएको छ । नेपालको चाहना पुरा हुनको लागि भारतले बंगलादेशसम्मको पूर्बाधार निर्माणमा चासो दिनुपर्नेछ ।

सम्मेलनकै अवसरमा सदस्य राष्ट्रहरुबीच ‘बिमस्टेक ग्रिड इन्टरकनेक्सन’ स्थापनामा हस्ताक्षर हुनेछ । यसले बिमस्टेक राष्ट्रबीच ऊर्जा विकास तथा सहकार्यमा उल्लेख्य योगदान पु¥याउने विश्वास गरिएको छ । तर यसअघिका सम्मेलनमा अघि सारिएका मुद्धाहरु भने कार्यन्वयन हुन सकिरहेका छैन् । बिमस्टेकको पहिलो र दोस्रो बैठकले सदस्य राष्ट्रमा जलविद्युत, ग्यास, कोइला तथा अन्य वैकल्पिक स्रोतबाट विद्युत उत्पादन गरी व्यापार तथा आदानप्रदान गर्ने विषयमा जोड दिएको थियो ।

यस्तै, ‘बिम्स्टेक इनर्जी सेन्टर’ स्थापना गर्ने र विद्युत विकास, आदानप्रदान तथा व्यापार गर्न ‘बिम्स्टेक इनर्जी मास्टर प्लान’ तयार गर्ने विषय पनि अघि बढाएको थियो । तर यि विषयहरु अहिलेसम्म पनि कागजमा मात्रै सिमित पारिएको छ ।