–छविलाल बगाले
नेपाल विद्युत प्राधिकरणले अहिलेसम्म ४३ मेगावाट क्षमताका सौर्य उर्जा उत्पादकसँग विद्युत खरिद सम्झौता (पीपीए) गरेको छ । पछिल्लो समय सरकारले सौर्य उर्जालाई पनि प्राथमिकता दिएपछि प्रवद्र्धक पनि हौसिएका छन् ।

सरकारले १० बर्षमा १५ हजार मेगावाट विद्युत उत्पादनको महत्वकांक्षी लक्ष्य लिएका बेला निजी क्षेत्रका सौर्य उर्जा उत्पादकले पनि चासो देखाउन थालेका हुन् । विद्युत विकास विभागले सौर्य उर्जा उत्पादन गर्न ४५ कम्पनीलाई अध्ययन अनुमति–पत्र दिएको छ । ति कम्पनीले करिब २ सय ३८ मेगावाट विद्युत उत्पादन गर्ने छन् ।

दुई बर्ष अघिदेखि सोलार कम्पनीलाई अनुमति–पत्र दिन सुरु गरेको विद्युत विकास विभागले ४५ मध्ये २० मेगावाटको एक, १० मेगावाटको ९ र बाँकी साना योजनालाई अनुमति–पत्र दिएको छ । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्रले पनि सौर्य उर्जा प्रवद्र्धनका लागि प्रत्येक प्रदेशसँग कार्यगत समझदारी (एमओयू) गरिसकेको छ । लक्ष्यअनुरुपको विद्युत उत्पादन गर्ने गरी सरकारले सौर्य उर्जालाई पनि सहज वातावरण बनाउन थालेको हो ।

जलविद्युत आयोजनामा धेरै लगानी आवश्यक पर्ने भएकाले निजी क्षेत्रका साना कम्पनी भने सौर्य उर्जामा केन्द्रित छन् । सौर्य उर्जा उत्पादनमा प्रति मेगावाट १० करोडसम्म लाग्छ । जवकी प्रति मेगावाट जलविद्युतका लागि १५ देखि १८ करोड खर्चिनु पर्छ । प्रशस्त सम्भावना भएपनि सरकारले नै प्रोत्साहित नगर्दा सार्य उर्जामा धेरै फड्को मार्न नसकिएको निजी क्षेत्रको भनाइ छ ।

हालसम्म सिंहदरबारमा १ मेगावाट र अन्य स्थानमा ६ सय किलोवाट मात्रै सौर्य उर्जा उत्पादन भएको छ ।