जीवन, भविष्य र परिवारलाई दाउमा राख्ने गलत निर्णयबाट बच्न सबैमा अपिल

✍ सरोज अर्याल

अवैध आप्रवासन अहिले धेरै युवाहरूका लागि ‘छिटो सफलता’ को बाटो जस्तो देखिन थालेको छ। तर यो बाटो वास्तवमा जोखिम, पीडा र अनिश्चितताले भरिएको खतरनाक यात्रा हो । राम्रो रोजगारी, उच्च आम्दानी र सुरक्षित भविष्यको सपना देखाएर मानव तस्करहरूले हजारौँ नेपालीलाई भ्रममा पारिरहेका छन् । यथार्थमा भने अवैध आप्रवासनले शारीरिक क्षति, मानसिक आघात, आर्थिक नोक्सानी, कानुनी सजाय र जीवनभरको पछुतो निम्त्याउन सक्छ ।

शारीरिक क्षति र ज्यानकै जोखिम

अवैध बाटो अपनाउँदा यात्रुहरू मरुभूमि, जंगल, नदी र समुद्रजस्ता अत्यन्त जोखिमपूर्ण मार्ग हुँदै हिँड्न बाध्य हुन्छन् । पर्याप्त खाना, पानी र स्वास्थ्य सेवाको अभावमा धेरैजसो गम्भीर बिरामी पर्छन्। कतिपय दुर्घटनामा परेर घाइते हुन्छन् भने केहीले ज्यानसमेत गुमाएका उदाहरणहरू प्रशस्त छन् । मानव जीवनको मूल्यभन्दा ठूलो कुनै सपना हुँदैन, तर अवैध आप्रवासनले यही जीवनलाई सस्तो बनाइदिन्छ ।

मानव तस्करीको सिकार

अवैध आप्रवासनको सबैभन्दा भयावह पक्ष भनेको मानव तस्करी हो । तस्करहरूले सुरुमा ‘सहयोग’ को नाममा विश्वास जित्छन्, तर गन्तव्य नजिकिँदै जाँदा यात्रीहरू बन्धक बनाइन्छन् । जबर्जस्ती श्रम, शारीरिक तथा यौन शोषण, फिरौती असुली – यी सबै अवैध आप्रवासनसँग जोडिएका कडवा यथार्थ हुन् । पीडितहरू बोल्न सक्दैनन्, भाग्न सक्दैनन्, र न्याय पाउन झन् गाह्रो हुन्छ।

आर्थिक नोक्सानी र ऋणको बोझ

अवैध यात्रा सस्तो हुँदैन । दलाललाई तिरेको ठूलो रकम, ऋणको ब्याज, यात्रामा हराएको पैसा – यी सबैले परिवारलाई आर्थिक संकटमा धकेल्छ । धेरैजसो परिवारले घर-जग्गा धितो राखेर वा महँगो ब्याजमा ऋण लिएर पैसा जुटाउँछन् । यात्रा असफल हुँदा ऋण त बाँकी रहन्छ, तर कमाउने अवसर शून्य हुन्छ। यसले परिवारभित्र कलह, तनाव र सामाजिक समस्यासमेत बढाउँछ ।

अमेरिका लगायतका देशबाट फर्काइने सम्भावना

अवैध रूपमा अमेरिका वा अन्य विकसित देश पुगेका व्यक्तिहरू सधैँ पक्राउ र डिपोर्ट (फर्काइने) हुने डरमा बाँच्छन् । अध्यागमन कानुन कडा हुँदै गइरहेको वर्तमान अवस्थामा पक्राउ परेर जबर्जस्ती फर्काइने सम्भावना अत्यन्त उच्च छ। फर्काइँदा न आर्थिक उपलब्धि हुन्छ, न सामाजिक सम्मान । उल्टै, मानसिक पीडा र असफलताको भारी बोकेर फर्कनुपर्छ।

भविष्यमा भिसा पाउन आजीवन समस्या

अवैध आप्रवासनको सबैभन्दा दीर्घकालीन असर भविष्यमा पर्छ। एकपटक अवैध रूपमा प्रवेश गरेको रेकर्ड बसेपछि वैध भिसा पाउने सम्भावना अत्यन्त न्यून हुन्छ । अध्ययन, रोजगारी, भ्रमण – सबै ढोका बन्द हुन सक्छन् । एउटा गलत निर्णयले जीवनभरका अवसरहरू समाप्त गर्न सक्छ।

कानुनी परिणाम र मानसिक आघात

अवैध बसोबास गर्दा जेल सजाय, जरिवाना र देश निकाला जस्ता कानुनी कारबाहीको सामना गर्नुपर्छ । निरन्तर डर, लुकिछिपी बस्नुपर्ने अवस्था र परिवारबाट टाढा रहनुपर्दा गहिरो मानसिक आघात हुन्छ । धेरैजसो पीडितहरू डिप्रेसन, चिन्ता र आत्मग्लानीमा फस्छन् ।

सुरक्षित विकल्प र जिम्मेवार निर्णय

विदेश जाने सपना गलत होइन, तर बाटो गलत हुनुहुँदैन। वैध भिसा प्रक्रिया, आधिकारिक परामर्श, सरकारी सूचना र प्रमाणित एजेन्टमार्फत मात्र कदम चाल्नुपर्छ। अध्ययन, सीप विकास र देशभित्रै अवसर खोज्ने विकल्पहरू पनि गम्भीरतापूर्वक विचार गर्नुपर्छ।

सबैमा अपिल

आफूलाई जोखिममा नहाल्नुहोस् । अवैध आप्रवासनले क्षणिक आशा देखाए पनि दीर्घकालीन विनाश निम्त्याउँछ। परिवारको माया, आफ्नो जीवनको मूल्य र भविष्यका अवसरलाई सम्झेर सही निर्णय लिनुहोस् । सचेत बनौँ, सुरक्षित बनौँ, र कानुनी बाटो अपनाऔँ- यही आजको आवश्यकता हो ।