छविलाल बगाले,
गत बिहीबारदेखि भृकुटी मण्डपमा जारी १४ औं जुत्ता चप्पल तथा छालाजन्य बस्तुहरुको औद्योगिक प्रदर्शनीले स्वदेशी उत्पादन पनि कम छैनन् भन्ने गतिलो उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ ।

प्रर्दशनीमा सहभागी उद्योगीहरु नै खुलेर विदेशी सामग्रीलाई सहजै टक्कर गर्न सकिने बताउँछन् । फुटवेयर म्यानुफ्याक्चरर्स एशोसिएशन अफ नेपालले आयोजना गरेको १४ औं जुत्ता चप्पल तथा छालाजन्य बस्तुहरुको औद्योगिक प्रदर्शनीले स्वदेशी बस्तुहरुको उत्पादनलाई बढावा दिएको छ ।

‘आत्मनिर्भरताको आधार, स्वदेशी बस्तुको प्रयोग’ भन्ने मूल नाराका साथ शुरु भएको यो प्रदर्शनीमा राखिएका स्वदेशी उत्पादनले जो कसैलाई पनि आकर्षण गरेको छ । राज्यले स्वदेशी उद्योगलाई हेय भावले हेर्ने गरेपनि उद्योगी आफैं बामे सरेको फुटवेयर म्यानुफ्याक्चरर्स एशोसिएशन अफ नेपालका अध्यक्ष रविनकुमार श्रेष्ठको भनाइ छ । उनका अनुसार उद्योगीहरुले नेपालमा विभिन्न ब्राण्डका स्वदेशी जुत्ता चप्पल तथा छालाजन्य बस्तुहरुको उत्पादन गरी विदेशबाट आयात हुँदै आएको सामानको अन्तर घटाएका छन् ।

उद्योगीहरुको अनुसार स्वदेशी उद्योगीहरुले ५० प्रतिशत माग धानेका छन् । सरकारले निजी क्षेत्रलाई विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धी रुपमा अघि बढ्न निर्देशन दिएपनि उद्योगीको समस्या भने सरकारले नसुनेको उनिहरुको गुनासो छ । ‘हामी सबल भएका छौं ।’ फुटवेयर म्यानुफ्याक्चरर्स एशोसिएशन अफ नेपालका अध्यक्ष श्रेष्ठ भन्छन्, ‘राज्यले आयातको दरलाई घटाउन सघाउनुपर्दछ ।’

श्रेष्ठका अनुसार हाल एकहजार ५ सय नेपाली जुत्ता उद्योगमा करिव २० अर्ब रुपैयाँ बराबरको लगानी पुगेको छ । ‘बार्षिक रुपमा लगानी बढेपनि नेपालका जुत्ता उद्योगहरुले आफ्नो क्षमता अनुसारको जुत्ता उत्पादन गर्न सकेका छैनन् ।’ उनि भन्छन्, ‘ यहाँ सञ्चालित उद्योगहरुको बार्षिक क्षमताको ३९ प्रतिशत मात्र जत्ता उत्पादन भएको छ । यी उद्योगहरुको बार्षिक उत्पादन क्षमता ११ करोड १९ लाख ७१ हजार जोर रहेको छ ।’

हाल बार्षिक ४ करोड ३९ लाख ५८ हजार ७०० जोर मात्र उत्पादन हुँदै आएको फुटवेयर म्यानुफ्याक्चरर्स एशोसिएशन अफ नेपालका अध्यक्ष श्रेष्ठले घटना र बिचारलाई जानकारी दिए । आयोजकले प्रदर्शनी अवधिभर हरेक जुत्ता चप्पलको खरिदमा ग्राहकहरुलाई १५ प्रतिशत सम्मको छुट दिएको छ । उद्योगीहरुले प्रर्दशनीमा ब्यापारभन्दा स्वदेशी उत्पादन पनि विदेशीको तुलनामा कम छैनन् भन्ने उदाहरण प्रस्तुत गर्नको लागि मेलाको आयोजना गरिएको आयोजकको दावी छ । गत आर्थिक बर्षमा नेपालको बजारमा ७ करोड ६२ लाख ४४ हजार १ सय ८६ जोर जुत्ता चप्पल खपत भएको अध्यक्ष श्रेष्ठको भनाई छ । उनका अनुसार जसमध्ये ३ करोड ८२ लाख ९४ हजार ७ सय ९३ जोर नेपाली जुत्ता चप्पल खपत भएको छ ।

प्रदर्शनीमा नयाँ डिजाइनका जुत्ता, चप्पल तथा छालाजन्य वस्तुहरु अवलोकनका लागि राखिएको छ । देशभरि छरिएर रहेका साना, मझौला एवं ठुला उद्योगहरुद्वारा उत्पादित जुत्ता चप्पल तथा छाला जन्य बस्तुहरुको सवै उत्पादनहरु एउटै छानामुनि पाउँदा अवलोकनकर्ताहरु पनि निकै खुशी देखिन्छन् ।

उद्योगीहरुले जुत्ता उद्योगको विकासको लागि फूटवेयर जोनको विकास गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँदै न्यून बिजकीकरणसहित विदेशी जुत्ताहरु आयात हुने गरेको भन्दै त्यसलाई रोक्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । प्रदर्शनीमा न्यूनतम ३ सय रुपैयाँदेखि १२ हजार रुपैयाँसम्मका उत्पादनहरु राखिएको छ । सरकारले उद्योगहरुमा अनुदान, विद्युत, तथा सुरक्षाको ब्यवस्था मिलाउने हो भने नेपाली उत्पादनले विश्वबजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्नेछन् ।