राष्ट्रहरू तब बदलिन्छन् जब नागरिकहरू डराउन छोड्छन् । जब युवाहरू ‘मेरो आवाजले केही फरक पर्दैन’ भन्ने सोच त्याग्छन् । जब समाजले गलतलाई सामान्य मान्न अस्वीकार गर्छ, तब राष्ट्र बदलिन्छ ।

✍ सरोज अर्याल

‘देश परिवर्तन एकदिनमा हुँदैन, तर एउटा सत्य आवाजले इतिहास सुरु गर्न सक्छ ।’

आजको नेपाल एउटा गम्भीर मोडमा उभिएको छ । जनतामा आक्रोश छ, युवामा निराशा छ, गाउँहरू रित्तिँदै छन्, हजारौं सपना विदेशको विमानस्थलमा हराइरहेका छन् । राजनीति पुरानै अनुहारको घेरामा सीमित छ भने भ्रष्टाचारका फाइलहरू वर्षौँसम्म धुलोमै थन्किरहेका छन् ।

यही अवस्थाबीच एउटा प्रश्न लगातार उठिरहेको छ-
के नेपाल बदलिन सक्छ ?

उत्तर सहज छैन । किनभने, देश परिवर्तन भाषणले होइन, चेतनाले हुन्छ, र चेतना तब जन्मिन्छ जब युवाहरू मौनता तोड्छन् ।

नेपालको इतिहास हेर्ने हो भने हरेक परिवर्तनको केन्द्रमा युवाहरू नै थिए । राणा शासनको अन्त्यदेखि लोकतान्त्रिक आन्दोलनसम्म, जनआन्दोलनदेखि सामाजिक परिवर्तनसम्म, सडकमा सबैभन्दा अगाडि उभिने शक्ति युवा पुस्ता नै थियो ।

तर विडम्बना के छ भने, परिवर्तन ल्याउने पुस्ता नै आज सबैभन्दा धेरै निराश देखिन्छ । उनीहरूलाई लाग्न थालेको छ-
‘यहाँ केही हुँदैन ।’
‘सिस्टम कहिल्यै बदलिँदैन ।’
‘सत्य बोल्नेहरू हराउँछन् ।’

तर, इतिहासले बारम्बार एउटा कुरा प्रमाणित गरेको छ- जब समाजमा अन्याय अत्यधिक बढ्छ, त्यहीँबाट नयाँ चेतनाको जन्म हुन्छ ।

आज सामाजिक सञ्जालमा बोल्ने युवाहरू केवल ‘पोस्ट’ गरिरहेका छैनन्, उनीहरू एउटा नयाँ युगको संकेत गरिरहेका छन् ।
उनीहरू प्रश्न गरिरहेका छन्-
किन शिक्षा महँगो ?
किन रोजगारी छैन ?
किन भ्रष्टाचार गर्नेहरू शक्तिशाली ?
किन इमानदार मानिसहरू कमजोर देखाइन्छन् ?

यी प्रश्नहरू सामान्य होइनन् । यिनले देशको आत्मालाई झकझक्याइरहेका छन् ।

एक समय थियो जब जनताको आवाज दबाउन सजिलो थियो । तर आज प्रविधिको युग छ । एउटा मोबाइलबाट उठेको सत्य आवाज लाखौँ मानिससम्म पुग्न सक्छ । एउटा भिडियोले सरकारलाई जवाफ दिन बाध्य बनाउन सक्छ । एउटा युवाको साहसले हजारौं मानिसलाई जागरूक बनाउन सक्छ ।

यही कारणले अहिलेको सबैभन्दा ठूलो शक्ति कुनै राजनीतिक दल होइन, जनचेतना हो ।

विश्लेषकहरू भन्छन्, नेपाल अहिले ‘राजनीतिक संक्रमण’ भन्दा पनि ‘विश्वासको संकट’बाट गुज्रिरहेको छ । जनताले नेतामाथि विश्वास गुमाउँदै गएका छन् । तर यही निराशाबीच नयाँ पुस्ताले एउटा फरक भाषा बोल्न थालेको छ- जवाफदेहिता, पारदर्शिता र परिवर्तनको भाषा ।

युवाहरू अब केवल नारामा सीमित छैनन् ।
उनीहरू नीतिको कुरा गरिरहेका छन् ।
सुशासनको कुरा गरिरहेका छन् ।
भ्रष्टाचारविरुद्ध डिजिटल अभियान चलाइरहेका छन् ।
स्थानीय समस्यादेखि राष्ट्रिय मुद्दासम्म आवाज उठाइरहेका छन् ।

देश परिवर्तनको वास्तविक सुरुवात यहीँबाट हुन्छ ।

किनभने परिवर्तन सधैं सिंहदरबारबाट सुरु हुँदैन, कहिलेकाहीँ एउटा सामान्य नागरिकको साहसबाट सुरु हुन्छ ।

आज नेपालमा दुई प्रकारका शक्तिहरू देखिन्छन्- एउटा पुरानो सोच, जसले जनता कमजोर रहून् भन्ने चाहन्छ । अर्को नयाँ चेतना, जसले नागरिक सचेत बनोस् भन्ने चाहन्छ ।

यो संघर्ष केवल राजनीतिको होइन, सोचको संघर्ष हो । डर र साहसको संघर्ष हो । मौनता र सत्यको संघर्ष हो ।

युवाहरूले यदि आफ्नो ऊर्जा केवल क्रोधमा खर्च गरे भने परिवर्तन अधुरो रहन्छ ।
तर यदि त्यही ऊर्जा संगठन, अध्ययन, नेतृत्व र जनसेवामा प्रयोग भयो भने नेपालको भविष्य साँच्चिकै बदलिन सक्छ ।

विशेषज्ञहरू भन्छन्,
‘देश विकास हुनुभन्दा पहिले नागरिक सचेत हुनुपर्छ ।’
किनभने भ्रष्ट नेताभन्दा खतरनाक कुरा निष्क्रिय समाज हो ।

आज आवश्यकता केवल सरकार बदल्ने होइन, सोच बदल्ने हो ।
आफ्नो अधिकार बुझ्ने नागरिक बनाउने हो ।
देशप्रतिको जिम्मेवारी महसूस गर्ने पुस्ता तयार गर्ने हो ।

नेपालका हजारौं युवाहरू विदेशमा संघर्ष गरिरहेका छन् ।
तर उनीहरूको मन अझै यही माटोसँग जोडिएको छ ।
उनीहरू समृद्ध नेपाल चाहन्छन् ।
न्याय भएको देश चाहन्छन् ।
जहाँ इमानदारी हार्दैन ।

त्यसैले अहिले उठिरहेको युवा चेतनालाई सामान्य रूपमा हेर्न मिल्दैन ।
यो केवल असन्तोष होइन, सम्भावित परिवर्तनको संकेत पनि हो ।

इतिहासले देखाएको छ- सत्य केही समय दबिन सक्छ, तर सधैं हार्दैन ।

राष्ट्रहरू तब बदलिन्छन् जब नागरिकहरू डराउन छोड्छन् ।
जब युवाहरू ‘मेरो आवाजले केही फरक पर्दैन’ भन्ने सोच त्याग्छन् ।
जब समाजले गलतलाई सामान्य मान्न अस्वीकार गर्छ ।

सायद नेपाल परिवर्तन एकदिनमा हुँदैन ।
सायद यो संघर्ष लामो हुनेछ ।
तर हरेक ठूलो परिवर्तनको सुरुवात एउटा सानो सत्य आवाजबाट नै भएको हुन्छ ।

र आज त्यो आवाज विस्तारै देशभर फैलिन थालेको छ ।

किनभने-

‘जब युवाहरू जाग्छन्, देशको भविष्य बदलिन्छ ।’