आजको वास्तविक प्रश्न ट्रम्पलाई मन पराउने वा नपराउने मात्र होइन, प्रश्न यो हो- के विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली देशको नेतृत्वमा बसेको व्यक्तिले आफ्नो शब्द र निर्णयमार्फत विश्वलाई युद्धतर्फ धकेल्न पाउँछ ? यदि लोकतन्त्रले त्यसलाई रोक्न सकेन भने, त्यसको असर केवल अमेरिकामा होइन सम्पूर्ण विश्वमा पर्न सक्छ ।

✍ सरोज अर्याल

विश्वमा शान्ति चाहने धेरै मानिसका लागि अहिलेको अमेरिकी राजनीति केवल अमेरिकाको आन्तरिक विषय मात्र छैन । विशेषगरी मध्यपूर्व, युक्रेन, चीन-ताइवान, नाटो र विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा अमेरिकाको प्रभावका कारण डोनाल्ड ट्रम्पको निर्णयले सिधै विश्व राजनीतिमा असर पारिरहेको छ । यही कारणले अहिले फेरि उनलाई महाअभियोग लगाएर पदमुक्त गर्नुपर्ने बहस तीव्र बनेको छ ।

हालका दिनहरूमा इरानमाथि आक्रामक अभिव्यक्ति, सैन्य धम्की र ‘पूरै सभ्यता नष्ट हुन सक्छ’ भन्ने प्रकारका भनाइपछि अमेरिकी संसदभित्रै ट्रम्पलाई हटाउनुपर्ने आवाज उठेको छ । केही डेमोक्र्याट सांसदहरूले २५औँ संशोधन र महाअभियोग दुवैको विकल्प अघि सारेका छन् ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पविरुद्ध अहिले उठेका मुख्य आरोपहरू यस्ता छन्-

■ अन्तर्राष्ट्रिय तनावलाई असाधारण रूपमा बढाएको
■ इरानविरुद्ध युद्धको भाषा प्रयोग गरेको
■ अमेरिकी संविधानको सीमाभन्दा बाहिर गएर कार्यकारी शक्ति प्रयोग गरेको
■ विश्व शान्तिलाई खतरा पुग्ने गरी अस्थिर र अप्रत्याशित निर्णय लिएको
■ सहयोगी राष्ट्रहरूलाई समेत असहज बनाएको

अमेरिकाको प्रतिनिधिसभाका केही सांसदहरूले ट्रम्पको पछिल्लो व्यवहारलाई “लोकतन्त्र र विश्व शान्तिका लागि खतरा” भनेका छन् । उनीहरूले राष्ट्रपतिले युद्ध र आणविक तनावजस्ता विषयमा अत्यधिक उत्तेजित भाषा प्रयोग गर्दा त्यसले केवल अमेरिकालाई मात्र होइन, विश्वभरका सर्वसाधारणलाई डर र असुरक्षाको अवस्थामा पुर्‍याउने बताएका छन् ।

अर्कोतर्फ, ट्रम्पका समर्थकहरू भने उनलाई हटाउने प्रयास राजनीतिक प्रतिशोध भएको दाबी गर्छन् । उनीहरूका अनुसार ट्रम्पले “कडा भाषा” प्रयोग गरे पनि त्यसले अमेरिकालाई बलियो बनाउँछ र उनका विरोधीहरूले उनलाई रोक्नका लागि मात्र महाअभियोगको मुद्दा उठाइरहेका छन् । रिपब्लिकन बहुमत रहेको संसदका कारण महाअभियोग सफल हुने सम्भावना अहिले कम देखिन्छ ।

तर विश्व राजनीति हेर्ने धेरै विश्लेषकहरू भन्छन्- यदि कुनै नेताको निर्णयले विश्वयुद्ध, आणविक संकट वा ठूलो मानवीय क्षति निम्त्याउने जोखिम बढाउँछ भने, लोकतान्त्रिक प्रणालीभित्र त्यसलाई रोक्ने सबैभन्दा ठूलो संवैधानिक उपाय महाअभियोग नै हो । विशेष गरी अहिले इरानसँगको तनावले मध्यपूर्व मात्र होइन, तेल बजार, विश्व अर्थतन्त्र र लाखौँ सर्वसाधारणको सुरक्षामा असर पार्ने भएकाले ट्रम्पमाथि कडा संवैधानिक कदम चाल्नुपर्ने माग बढ्दै गएको छ ।

आजको वास्तविक प्रश्न ट्रम्पलाई मन पराउने वा नपराउने मात्र होइन, प्रश्न यो हो- के विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली देशको नेतृत्वमा बसेको व्यक्तिले आफ्नो शब्द र निर्णयमार्फत विश्वलाई युद्धतर्फ धकेल्न पाउँछ ? यदि लोकतन्त्रले त्यसलाई रोक्न सकेन भने, त्यसको असर केवल अमेरिकामा होइन सम्पूर्ण विश्वमा पर्न सक्छ । यही कारणले अहिले ‘ट्रम्पलाई पदमुक्त गरिनुपर्छ’ भन्ने आवाज अमेरिकाबाहिर पनि तीव्र बन्दै गएको छ ।